De toekomst van de sport: 'De zaterdag is geen vast moment meer'
In dit artikel:
KNVB-directeur amateurvoetbal Jan Dirk van der Zee sprak vrijdag op het Nationaal Hockeycongres in de Jaarbeurs (Utrecht) voor ongeveer driehonderd hockeybestuurders uit het hele land. Hij schetste een toekomstbeeld waarin teamsporten – niet alleen voetbal maar ook hockey – moeten vernieuwen om relevant te blijven: “Als we durven te veranderen, blijven we toonaangevend.”
Belangrijkste punten:
- Nieuwe wedstrijdvormen winnen terrein: onder jongeren ontstaan vaker kleinere, flexibele formats (vijf-tegen-vijf, zeven-tegen-zeven, kleinere velden). Die zijn niet alleen bedoeld voor prestatieve spelers, maar vooral voor zestien- tot achttienjarigen die liever informeel met vrienden spelen.
- Veranderende behoeftes en uitstroom: vorige seizoen telde de hockeybond 252.601 ingeschreven spelers, ruim 4.000 meer dan het jaar ervoor. Tegelijk melden veel jongeren vroegtijdig uitstroom wegens een ongeschikt aanbod, tijdgebrek of andere keuzes. Van der Zee illustreerde met een persoonlijk voorbeeld: twee van zijn dochters stopten niet omdat ze de sport niet leuk vonden, maar omdat het aanbod niet bij hen paste.
- Flexibiliteit qua tijden: jongeren willen zelf bepalen wanneer ze sporten; vaste zaterdag- of zondagmomenten verliezen aantrekkingskracht door volle agenda’s. Avonden doordeweeks of vrijdag kunnen kansen bieden om afhakers te bereiken.
- Behoud van saamhorigheid: ondanks individualisering blijft de behoefte aan erbij horen groot. Clubs kunnen daarop inspelen door sfeer, beleving en alternatieve lidmaatschapsvormen aan te bieden.
- Rol van verenigingen en verdienmodellen: Van der Zee pleit ervoor dat clubs de regie houden bij het ontwikkelen van nieuwe vormen. Dat maakt ook nieuwe inkomstenmogelijkheden mogelijk en helpt bondsbeleid effectiever te laten aansluiten op lokale wensen.
- Concurrentie tussen traditie en vernieuwing: de prestatieve kern van de sport blijft bestaan, maar daarnaast groeit het pleziergerichte aanbod met nadruk op fun en scoren. De overgang vergt veel aanpassing en confronteert traditionele idealen, maar is volgens Van der Zee noodzakelijk om een brede doelgroep te blijven bereiken.
Kortom: de KNVB waarschuwt dat wie vasthoudt aan oude structuren risico loopt leden te verliezen; wie durft te experimenteren en meer flexibiliteit biedt, kan zowel leden binden als relevant blijven. International gezien sluiten deze ontwikkelingen aan op bredere trends in jeugdvoetbal en sporten waarbij small-sided games en flexibele deelname toenemen.